Navigation Menu+

Historia kuchenki elektrycznej i polski ślad

Posted on 23 września 2014 by in Ciekawostki | 0 comments

kuchenka-elektryczna

Nazwisko brzmi znajomo: pan nazywał się Friedrich Wilhelm Schindler. Nie był jednak spokrewniony z Oscarem Schindlerem. Był austriackim przedsiębiorcą żyjącym na przełomie XIX i XX wieku. To jemu w Europie zawdzięczamy wynalazek w postaci kuchenki elektrycznej.

Schindler wywodził się z rodziny o tradycjach tekstylno-politycznych. Odebrał wykształcenie w Szwajcarii, Włoszech, Francji i Anglii. Miał zostać spadkobiercą dobrze prosperujących zakładów włókienniczych, ale bardziej fascynował się nowymi odkryciami technicznymi czasów fin de siecle. Bogaty przedsiębiorca odwiedzał wystawy światowe, na których wówczas prezentowano najnowsze zdobycze techniki. W roku 1881 na takiej wystawie w Paryżu zakupił generator elektryczny Thomasa Edisona (było to na osiem lat przed paryską prezentacją Wieży Eiffla) i uruchomił pierwszą w Austrii żarówkę oraz generator prądu. Innowację wykorzystał w swoim zakładzie tekstylnym. Wkrótce potem zaczął wprowadzać elektryfikację w swojej wsi, a dalej – w całej monarchii Austro-Węgier. Schindler zatrudnił do pomocy przy swoich wynalazkach… Gabriela Narutowicza, który później został pierwszym prezydentem niepodległej Polski.

gabriel narutowicz

Gabriel Narutowicz
źródło: sekretywarszawy.pl

Kuchenka Schindlera

Jednym z pomysłów Austriaka było wykorzystanie elektryczności w sprzętach domowych. To jemu zawdzięczamy żelazko, czajnik elektryczny, a nawet ogrzewanie podłogowe! W 1893r. Na wystawie światowej w Chicago Friedrich Schindler otrzymał złoty medal za kuchenkę elektryczną. Jego firma Elektra Bregenz, która wykonywała owe sprzęty, obecnie jest w rękach tureckiego koncernu Arcelik, trzeciego producenta AGD w Europie, znanego w Polsce m.in. jako właściciela marki Beko.

Kuchenka elektryczna działa na zasadzie zmiany energii elektrycznej w ciepło, którym podgrzewamy pożywienie. Tradycyjna kuchenka ma żeliwne krążki grzewcze. Nowoczesne wynalazki posiadają płytę szklano-ceramiczną i operują podczerwienią, albo mają płyty indukcyjne, czyli zawierają elementy wytwarzające pole magnetyczne dużej częstotliwości, które ogrzewa nasze garnki przez wywołanie w nich prądów wirowych.

friedrich schindler

Friedrich Schindler, źródło: seifen.at

Kontrowersje dookoła patentu

Podobno każdy start-upowiec jest świadomy tego, że ilekroć wpada na jakiś pomysł, kilka osób na świecie już ten pomysł realizuje. To nie jest przypadłość charakterystyczna tylko dla naszych czasów doby internetu. Wystarczy, że się zastanowimy nad tym, kto tak naprawdę wynalazł radio. Podobnie było z kuchenką elektryczną. Choć nagrodę zgarnął Schindler, przypuszczalnie to kanadyjski eksperymentator Thomas Aeharn podłączył kuchenkę do prądu jako pierwszy w 1882r. Jego wynalazek wykorzystano do podgrzania potrawy w hotelu Windsor w Ottawie. To Aeharn otrzymał patent na kuchenkę elektryczną w Ameryce Północnej. Cztery lata później, William Hadaway ze Stanów Zjednoczonych otrzymał patent na „automatycznie działającą kuchenkę elektryczną”. Hadaway’owi zawdzięczamy również wynalezienie tostera (w roku 1910).

źródło: eBay.com

źródło: eBay.com

Skąd pomysł?

Już starożytni Grecy opracowali pierwszą kuchenkę. Był to murowany piec, podgrzewany ogniem. Doskonale nadawał się do gotowania i wypieków. Ten model, nieco bardziej udoskonalony, towarzyszył ludzkości przez wieki. W 1490r. w Alzacji wybudowano piec z cegły i kafelków, wraz z systemem odprowadzania dymu. Na przełomie XVII i XVIII wieku Benjamin Thompson z Wielkiej Brytanii opracował wielkopowierzchniową kuchnię żelazną, na której można było gotować jednocześnie wiele potraw, każdą na indywidualnym poziomie natężenia ciepła. Z kolei w 1826r. inny Brytyjczyk, James Sharp, opatentował kuchenkę na gaz.

W 1859r. George B. Simpson wynalazł grzałkę elektryczną. Było to urządzenie składające się z platynowych zwojów skręconych w spiralę i zasilane bateriami. Naukowiec zamierzał na tym sprzęcie gotować potrawy, podgrzewać nim wodę, a nawet ogrzewać cały pokój. Dziś są mu wdzięczni turyści na kempingach. Kuchenki ze sobą nie zabierzemy, ale grzałkę – jak najbardziej.

Aż do lat 20. i 30. ubiegłego stulecia zarówno kuchenka gazowa, jak i elektryczna, były bardziej naukowymi eksponatami niż praktycznymi sprzętami domowymi. Wynikało to z powszechnej niedostępności zarówno gazu, jak i prądu. Kto wie, jaki dalszy ciąg tej opowieści dopisze historia… Gdy oglądamy „Wiadomości”, wydaje się, że powinniśmy się zainteresować kuchenkami elektrycznymi.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 4.5/5 (4 votes cast)
Historia kuchenki elektrycznej i polski ślad, 4.5 out of 5 based on 4 ratings

Submit a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>